Voor iedere ondernemer komt ooit het moment waarop hij afstand moet doen van zijn onderneming. Veel ondernemers verkopen hun bedrijf het liefst aan een eigen kind of een ander familielid, maar dan moet diegene dat wel willen én kunnen. Is dit niet het geval of ziet u het zelf niet zitten om uw onderneming binnen de eigen familie over te dragen, dan kan het een optie zijn om de onderneming middels een management buy-out (MBO) te verkopen aan een of enkele werknemers. Hier zitten echter nogal wat haken en ogen aan. Daarom geef ik u vijf tips voor een soepele MBO.

1. Geen reële kans van slagen? Begin er niet aan!

Het gebeurt in de praktijk regelmatig dat een MBO mislukt, bijvoorbeeld doordat de werknemer de financiering niet rond krijgt. Dat is niet alleen frustrerend voor u als verkopende partij, maar zéker ook voor de werknemer. Het is dan ook geen zeldzaamheid dat een mislukte MBO uiteindelijk leidt tot het vertrek van de gefrustreerde werknemer. En soms gaat dan ook het gerucht rond dat de verkoop is afgeketst omdat u de hoofdprijs vroeg (wat helemaal niet het geval hoeft te zijn), wat de sfeer in de onderneming ook negatief kan beïnvloeden. Begin daarom alleen aan een dergelijk traject als er een reële kans van slagen is.

2. Bereid u zo goed mogelijk voor

Zorg ervoor dat u zich goed voorbereidt voordat u uw werknemer een concreet aanbod doet. Dit betekent allereerst dat u zichzelf moet afvragen of u nog een tijdje in de onderneming wilt blijven werken of dat u meteen wilt stoppen, zodat u hierover direct duidelijk kunt zijn. Stel daarnaast – bij voorkeur samen met een deskundige adviseur – vast voor welke prijs u uw bedrijf wilt overdragen. Realiseert u zich hierbij wel dat een MBO vaak niet de hoofdprijs oplevert: bij een verkoop aan een werknemer komt vaak de ‘gunfactor’ om de hoek kijken. Daarnaast kiezen sommige ondernemers er bewust voor om hun bedrijf voor een relatief lagere prijs aan een eigen werknemer te verkopen, omdat ze hun onderneming onder geen beding willen verkopen aan een concurrent.
Voordat u een en ander in gang zet, is het cruciaal dat u er 100% van overtuigd bent dat de werknemer niet alleen de benodigde vaardigheden en kennis heeft maar ook de juiste motivatie en leiderschapskwaliteiten. Verzeker u eveneens van de bereidheid van de werknemer om het risico en de verantwoordelijkheid van eigendom te dragen. Misschien valt het u zelf niet meer zo op, maar eigenaar zijn is tenslotte wezenlijk anders dan werknemer zijn.

3. Denk alvast na over de financiering

In veel gevallen kan een overnemende werknemer de koopsom niet direct volledig voldoen. En niet zelden moet u dan als verkopende ondernemer een deel van de koopsom als lening verstrekken. Zo kan het gebeuren dat de bank de verkoop uitsluitend deels wil financieren als de verkoper voor het restant een achtergestelde lening verstrekt. Wilt u dit niet, dan is het soms mogelijk om een andere financier te vinden, zoals een participatiemaatschappij. Een gefaseerde verkoop en/of een verkoop in combinatie met een earn-out-regeling zijn eveneens opties die u kunt overwegen om de verkoop mogelijk maken. Stel uzelf steeds de vraag of u hiertoe bereid bent.

4. Zorg voor een goede sfeer

De verkoop van uw onderneming aan een werknemer verloopt meestal het vlotst als u de indruk wekt dat u het de ander gunt om uw onderneming over te nemen. Heeft de ander de indruk dat u het hard speelt, dan zal hij dat zelf ook doen. Zorg daarom voor een goede sfeer tijdens de onderhandelingen.

5. Laat u begeleiden door een overnameadviseur

Het is verstandig dat zowel uzelf als uw werknemer zich laat begeleiden door een overnameadviseur. Dit helpt u om de bedrijfsoverdracht op zakelijke gronden af te wikkelen, zonder dat emotionele aspecten gaan overheersen.

Victor Verstappen is partner bij CFO Capabel. Victor helpt en adviseert u graag bij de verkoop van uw onderneming, al dan niet aan één van uw werknemers.